Film „Roberto” w reżyserii Carmen Córdoba González to krótkometrażowa animacja, która opowiada historię relacji dwojga młodych ludzi. Jednak na pierwszy plan wysuwa się wątek relacji głównej bohaterki z własnym ciałem. Dziewczyna, mająca około dwudziestu lat, została przedstawiona jako osoba wyraźnie otyła, a jej codzienne funkcjonowanie zdominowane jest przez trudne emocje i zachowania charakterystyczne dla zaburzeń odżywiania.
Twórczyni zdecydowała się na całkowity brak dialogów, być może w celu zwrócenia uwagi widza na zachowania bohaterki. Dzięki temu wyraźnie uwidoczniony jest sposób, w jaki przeżywa ona swoją codzienność. W filmie przedstawione są powtarzalne rytuały związane z jedzeniem i kontrolą wagi. Każdy dzień bohaterka zaczyna od ważenia się, zapisywania wyniku na karteczce i przyklejania jej na lodówkę. Znajduje się tam wykres pokazujący zmiany masy ciała na przestrzeni czasu. Natomiast lodówka jest prawie pusta, a dziewczyna nie sięga po znajdujące się w niej jedzenie. Te sekwencje pojawiają się wielokrotnie, a tempo scen stopniowo przyspiesza, co potęguje wrażenie braku kontroli i narastającego przytłoczenia.
Z jednej strony opisane zachowania mogą dawać bohaterce iluzoryczne poczucie kontroli nad własnym ciałem i życiem, z drugiej jednak widz ma wrażenie, że to one zaczynają nią rządzić. Przypomina to mechanizm znany z uzależnień – niemożność przerwania zachowania mimo szkód, cierpienia. Istotną rolę odgrywa również wstyd i niskie poczucie własnej wartości. Bohaterka unika kontaktu z przyjacielem z dzieciństwa, mimo że chłopak wielokrotnie próbuje się z nią skontaktować. Towarzyszą jej także silny niepokój i lęk, które narastają wraz z poczuciem osamotnienia i braku akceptacji.
Film skłania również do refleksji nad wpływem otaczających nas narracji i mediów na sposób postrzegania siebie. Mogą pojawić się przemyślenia dotyczące związku bajek i historii poznawanych w dzieciństwie, a także treściami, którymi otaczamy się w dorosłym życiu, z negatywnym obrazem własnego ciała.
„Roberto” może być także impulsem do większej uważności wobec bliskich. Jeśli zauważamy u kogoś powtarzające się, niepokojące zachowania związane z jedzeniem lub kontrolą ciała, warto spróbować o tym porozmawiać. Trzeba jednak pamiętać, że wiele osób z zaburzeniami odżywiania ukrywa swoje trudności, przez co na pierwszy rzut oka mogą one pozostać niewidoczne.
Film oferuje przejmujący wgląd w to, jak mogą wyglądać zaburzenia odżywiania oraz stanowi namiastkę perspektywy osoby chorującej. Objawy pokazane są w sposób bezpośredni i czytelny, co ułatwia ich zauważenie. Jednocześnie przypomina on, że w rzeczywistości wiele z tych zachowań odbywa się w ukryciu. Dzięki temu animacja może sprzyjać większemu zrozumieniu wobec osób zmagających się z zaburzeniami odżywiania.
Autorka tekstu: Martyna Muśko
